Có một câu hỏi nghe rất đơn giản:
Mình thật sự muốn gì?
Có lẽ ta sẽ trả lời rất nhanh.
Muốn nhiều tiền hơn.
Muốn một công việc tốt hơn.
Muốn có người yêu.
Muốn mua một căn nhà.
Muốn được tự do.
Muốn thành công.
Nhưng nếu hỏi tiếp:
“Tại sao mình muốn điều đó?”
Ta có thể bắt đầu im lặng.
Có những thứ ta muốn vì người khác cũng muốn
Từ nhỏ, ta đã quen với việc được dạy phải trở thành một người như thế nào.
Học giỏi.
Có công việc ổn định.
Kiếm nhiều tiền.
Mua nhà.
Lập gia đình.
Có địa vị.
Được người khác công nhận.
Rồi lớn lên, ta tiếp tục nhìn xung quanh.
Bạn bè mua nhà.
Ta cũng muốn mua nhà.
Người khác kiếm nhiều tiền.
Ta thấy mình phải kiếm nhiều tiền hơn.
Người khác có một mối quan hệ đẹp.
Ta bắt đầu thấy cuộc sống của mình thiếu thứ gì đó.
Có khi ta tưởng đó là ước muốn của mình.
Nhưng thật ra, nó chỉ là một điều ta đã nhìn thấy quá nhiều lần.
Muốn một thứ và cần một thứ là hai chuyện khác nhau
Ta muốn một chiếc xe mới.
Nhưng điều ta thật sự cần có thể là cảm giác mình thành công.
Ta muốn nhiều tiền hơn.
Nhưng điều ta thật sự cần có thể là cảm giác an toàn.
Ta muốn người khác yêu mình.
Nhưng điều ta thật sự cần có thể là cảm giác mình có giá trị.
Ta muốn được thăng chức.
Nhưng điều ta thật sự muốn có thể là được công nhận.
Nếu không nhìn sâu hơn, ta sẽ dành rất nhiều thời gian để chạy theo thứ bên ngoài, trong khi thứ mình đang tìm kiếm lại nằm ở bên trong.
Càng có, tại sao đôi khi càng lo?
Có người từng nghĩ:
“Chỉ cần kiếm được 20 triệu mỗi tháng, mình sẽ nhẹ đầu.”
Rồi khi kiếm được 20 triệu, họ muốn 30 triệu.
Có 30 triệu, lại muốn 50 triệu.
Có tiền rồi lại sợ mất tiền.
Có một mối quan hệ rồi lại sợ người kia thay đổi.
Có vị trí rồi lại sợ người khác vượt qua.
Có thành công rồi lại sợ thất bại.
Điều này không có nghĩa tiền bạc, tình yêu hay thành công là xấu.
Vấn đề nằm ở chỗ:
Ta có đang dùng một thứ bên ngoài để giải quyết một nhu cầu bên trong hay không?
Nếu có, ta có thể chạy rất lâu mà vẫn thấy thiếu.
Hãy hỏi thêm một lần nữa
Khi ta nói:
“Tôi muốn nhiều tiền.”
Hãy hỏi:
“Để làm gì?”
Để có một cuộc sống tốt hơn.
“Thế nào là cuộc sống tốt hơn?”
Để tự do.
“Tự do để làm gì?”
Để có thời gian cho gia đình.
Đến đây, ta có thể nhận ra:
Có khi điều mình thật sự muốn không phải là nhiều tiền hơn.
Mà là một cuộc sống có nhiều quyền lựa chọn hơn.
Tiền chỉ là một phương tiện.
Điều nguy hiểm không phải là muốn nhiều
Mà là không biết mình đang muốn gì.
Khi không biết mình muốn gì, ta rất dễ sống theo tiêu chuẩn của người khác.
Người khác nói thành công là phải có tiền.
Ta chạy theo tiền.
Người khác nói hạnh phúc là phải có gia đình.
Ta vội tìm một người để kết hôn.
Người khác nói phải có chức vụ.
Ta cố leo lên một vị trí.
Rồi một ngày đạt được tất cả những thứ ấy…
Ta vẫn thấy trống rỗng.
Không phải vì những thứ đó vô nghĩa.
Mà vì chúng chưa chắc là điều mình thật sự cần.
Có một cách đơn giản để hiểu mình hơn
Lần tới khi muốn một điều gì đó, đừng chỉ hỏi:
“Mình muốn gì?”
Hãy hỏi thêm:
“Vì sao mình muốn?”
Rồi hỏi tiếp:
“Nếu có được nó, mình nghĩ mình sẽ cảm thấy thế nào?”
Và cuối cùng:
“Có cách nào khác để có được cảm giác đó không?”
Ví dụ:
Tôi muốn được nhiều người công nhận.
Vì sao?
Vì tôi muốn cảm thấy mình có giá trị.
Vậy giá trị của mình có nhất thiết phải đến từ lời khen của người khác không?
Có thể không.
Ta có thể xây dựng giá trị ấy bằng năng lực thật, bằng cách sống tử tế, bằng những việc mình làm tốt và những giá trị mình tạo ra.
Khi đó, ta không còn quá phụ thuộc vào ánh mắt của người khác.
Đừng vội chạy theo điều mình muốn
Có những mong muốn đáng để theo đuổi.
Cũng có những mong muốn chỉ xuất hiện vì ta đang so sánh.
Có những thứ khi đạt được sẽ làm cuộc sống tốt hơn.
Cũng có những thứ chỉ làm ta muốn thêm.
Có những mục tiêu giúp ta trưởng thành.
Cũng có những mục tiêu khiến ta ngày càng lệ thuộc.
Vì vậy, muốn không phải là vấn đề.
Điều quan trọng là:
Mình có hiểu nguồn gốc của mong muốn đó không?
Nó đến từ nhu cầu thật?
Hay từ sợ hãi?
Từ lòng tham?
Từ sự so sánh?
Từ mong muốn được công nhận?
Hay từ một điều thật sự có ý nghĩa với cuộc đời mình?
Có lẽ trưởng thành bắt đầu từ đây
Khi còn nhỏ, ta thường hỏi:
“Mình có thể có gì?”
Lớn hơn một chút, ta hỏi:
“Mình có thể đạt được gì?”
Nhưng khi bắt đầu trưởng thành, ta sẽ hỏi:
“Điều gì thật sự đáng để mình dành thời gian và cuộc đời cho nó?”
Câu hỏi ấy khó hơn.
Nhưng cũng quan trọng hơn.
Bởi cuộc đời có giới hạn.
Ta không thể có tất cả.
Không thể theo đuổi tất cả.
Không thể làm hài lòng tất cả mọi người.
Mỗi lần nói “có” với một điều, ta cũng đang nói “không” với rất nhiều điều khác.
Vì vậy, hiểu mình muốn gì cũng là học cách biết điều gì không cần phải chạy theo.
Một phút ngẫm
Hãy thử viết xuống ba điều bạn đang muốn nhất lúc này.
Sau mỗi điều, hỏi:
Vì sao mình muốn?
Rồi hỏi thêm:
Nếu có được nó, mình thật sự đang tìm kiếm điều gì?
Có thể sau vài câu hỏi, bạn sẽ phát hiện ra:
Thứ mình đang chạy theo chưa chắc là thứ mình thật sự muốn.
Và đôi khi, hiểu được điều đó đã là một bước rất lớn để sống đúng với mình.
“Không phải điều gì mình muốn cũng là điều mình cần. Hiểu được vì sao mình muốn, ta mới biết mình nên đi đâu.”
— Lemacy
